Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) στην Τρίτη Ηλικία: Από τη Θεωρία στην Κλινική Πράξη

Σκοπός Προγράμματος Εξειδίκευσης:

• Το παρόν πρόγραμμα εξειδίκευσης θα εφοδιάσει τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας με τις θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις που απαιτούνται για την αποτελεσματική ψυχοθεραπευτική προσέγγιση των ηλικιωμένων, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ψυχολογικές, γνωστικές και κοινωνικές τους ανάγκες. Μέσα από τη συστηματική σύνδεση της θεωρητικής κατάρτισης με την πρακτική εξάσκηση, οι συμμετέχοντες θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να αξιολογούν την κλινική εικόνα, να διακρίνουν τις διαταραχές που συχνά συνυπάρχουν ή συγχέονται στην Τρίτη ηλικία, όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, η ήπια νοητική διαταραχή και η άνοια και να διαμορφώνουν εξατομικευμένη κλινική διατύπωση και θεραπευτικό πλάνο. Θα εξοικειωθούν με σύγχρονες, επιστημονικά τεκμηριωμένες τεχνικές, προσαρμοσμένες στο εκάστοτε περιστατικό, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα στην κλινική πράξη.
• Το πρόγραμμα επεκτείνεται πέρα από τη θεραπευτική δουλειά με το ίδιο το άτομο και εστιάζει στη συνεργασία με τους φροντιστές και το οικογενειακό περιβάλλον, καθώς και στον σχεδιασμό ομαδικών παρεμβάσεων. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύει τη δυνατότητα των επαγγελματιών να ανταποκρίνονται ολοκληρωμένα στις σύνθετες ανάγκες της τρίτης ηλικίας, συμβάλλοντας στην επαγγελματική τους εξειδίκευση και εξέλιξη.
• Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ψυχολόγους, ψυχιάτρους, κοινωνικούς λειτουργούς, συμβούλους ψυχικής υγείας, ειδικούς ψυχικής υγείας, καθώς και σε φοιτητές επαγγελμάτων ψυχικής υγείας ή συναφών σπουδών.

Πρόγραμμα

Ιανουάριος

Κυριακή 17/01:

1η Ενότητα: Εισαγωγή στη CBT στην Τρίτη Ηλικία

Θεματολογία:
• Βασικές αρχές της CBT
• Η ψυχική υγεία στην τρίτη ηλικία
• Μύθοι και στερεότυπα για τη γήρανση
• Θεραπευτική σχέση
• Προσαρμογές της CBT στους ηλικιωμένους
• Βιωματικές ασκήσεις και Role Playing

Κυριακή 24/01:

2η Ενότητα: Κλινική Αξιολόγηση και Διατύπωση Περιστατικού

Θεματολογία:
• Κλινική συνέντευξη και λήψη ιστορικού
• Ψυχομετρική αξιολόγηση
• Διαφορική διάγνωση στην τρίτη ηλικία
• CBT Case Formulation
• Βασικά ψυχομετρικά εργαλεία (GDS, PHQ-9, GAD-7, MMSE, MoCA)
• Σχεδιασμός θεραπευτικών στόχων
• Πρακτική εφαρμογή

Κυριακή 31/01:

3η Ενότητα: Κατάθλιψη στην Τρίτη Ηλικία

Θεματολογία:
• Διαγνωστικά κριτήρια
• Διαφορική διάγνωση
• Συμπεριφορική ενεργοποίηση
• Γνωσιακή αναδόμηση
• Πρόληψη υποτροπής
• Μελέτη Περίπτωσης (Case Study)

Φεβρουάριος

Κυριακή 7/02:

4η Ενότητα: Αγχώδεις Διαταραχές στην Τρίτη Ηλικία

Θεματολογία:
• Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή και άγχος υγείας
• Φόβος πτώσεων και εξάρτησης
• Worry Time
• Έκθεση και Fear Ladder
• Τεχνικές χαλάρωσης και Mindfulness
• Role Playing

Κυριακή 14/02:

5η Ενότητα: Πένθος και Απώλειες στην Τρίτη Ηλικία

Θεματολογία:
• Πένθος και απώλεια συντρόφου
• Συνταξιοδότηση και απώλεια λειτουργικότητας
• Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση
• CBT στο πένθος
• Meaning Reconstruction
• Γνωσιακή αναδόμηση
• Πρακτική εφαρμογή

Κυριακή 21/02:

6η Ενότητα: CBT στην Ήπια Νοητική Διαταραχή (MCI) και Άνοια

Θεματολογία:
• Ψυχολογικές αντιδράσεις στη διάγνωση
• Ψυχολογικά και Συμπεριφορικά Συμπτώματα της Άνοιας (BPSD)
• Προσαρμογή της CBT στη γνωστική έκπτωση
• Reality Orientation Therapy, Validation Therapy και Reminiscence Therapy
• Γνωστική ενδυνάμωση
• Συμμόρφωση στη θεραπεία
• Ψυχοεκπαίδευση οικογένειας- Συνεργασία με φροντιστές

Κυριακή 28/02:

7η Ενότητα: CBT και Χρόνια Νοσήματα στην Τρίτη Ηλικία

Θεματολογία:
• Ψυχολογικές επιπτώσεις των χρόνιων νοσημάτων
• Εφαρμογές της CBT σε καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, νόσο Parkinson, καρκίνο και χρόνιο πόνο
• Άγχος υγείας και δυσλειτουργικές πεποιθήσεις
• Ενίσχυση της συμμόρφωσης στη θεραπεία και της αυτοδιαχείρισης
• Behavioral Activation, Problem Solving και Goal Setting
• Κλινικά περιστατικά και πρακτική εφαρμογή

Μάρτιος

Κυριακή 7/03:

8η Ενότητα: CBT για Τυπικούς και Άτυπους Φροντιστές Ατόμων με Άνοια

Θεματολογία:
• Caregiver Burden και Burnout
• Πρόληψη της εξουθένωσης των φροντιστών (Burnout Prevention)
• Διαχείριση άγχους, ενοχών, κατάθλιψης
• Problem Solving Therapy
• Self-Care Plan
• Assertiveness και δεξιότητες επικοινωνίας
• Ενίσχυση ψυχικής ανθεκτικότητας
• Κλινικά παραδείγματα

Κυριακή 21/03:

9η Ενότητα: Ομαδικές Παρεμβάσεις CBT στην Τρίτη Ηλικία

Θεματολογία:
• Σχεδιασμός θεραπευτικών ομάδων
• Διευκόλυνση ομάδας
• Activity Scheduling
• SMART Goals
• Συμπεριφορική ενεργοποίηση
• Διαχείριση αλληλεπίδρασης ομάδας
• Κλινικά παραδείγματα και εφαρμογές

Κυριακή 28/03:

10η Ενότητα: Κλινικό Εργαστήριο (Workshop)

Οι συμμετέχοντες συνθέτουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απέκτησαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος, εφαρμόζοντας ολοκληρωμένα τις αρχές της CBT σε προσομοιωμένα ή πραγματικά κλινικά περιστατικά.

Περιλαμβάνει:
• Ανάλυση Μελέτης Περίπτωσης (Case Study)
• Κλινική διατύπωση περίπτωσης
• Διαγνωστική αξιολόγηση
• Επιλογή κατάλληλων τεχνικών CBT
• Σχεδιασμός θεραπευτικού πλάνου
• Role Playing
• Παρουσίαση περιστατικών
• Ανατροφοδότηση
• Ολοκλήρωση προγράμματος

*Αποστέλλεται το υλικό παρακολούθησης και αντίστοιχη αρθρογραφία, βιβλία και εκπαιδευτικό υλικό

Επιστημονικοί Συνεργάτες: